نواحى اصفهان و برج و كرج ابى دلف و زز معقل و زز ابى دلف و ناحيهء ورسنجان و قسم و كودشت صيمره جزو مهرجان‌قدق و ديار سيروان و اريوجان ماسبذان و همدان و ماه كوفه و ماه بصره و آذربايجان و ارمينيه و قم و كاشان و رى و خراسان و ديگر قلمرو عجمان هستند سخن آورده و اختلافاتى را كه ميان آنها هست و هم اختلافات اين دو فرقه را با فرقهء سرخ پوشان و مزدكيه و ماهانيه و غيره برشمرده و از مناظراتى كه در اين جاها با آنها داشته‌ايم و انتظارى كه همگيشان دارند كه در آينده ملك به آنها بازگردد سخن آورده‌ايم و همهء كسانى را كه از اين گروه در اسلام خلع شده يا قيام كرده‌اند از دوران هرمزان كه عبيد الله بن عمر بن خطاب هنگام مرگ پدرش او را كشت تا وقت حاضر ياد كرده‌ايم . و هم در كتاب « الابانه فى اصول الديانه » دربارهء اين فرقه و ديگر ثنويان و همه فرقه‌هاى مختلف طرفدار قدم و همهء مخالفان توحيد و ملت اسلام بتفصيل سخن آورده‌ايم . اما اين كتاب ما كتاب خبر است نه كتاب بحث و نظر . معتصم بغزا بقلمرو روم رفت و انقره و عموريه را در رمضان سال دويست و بيست و سوم بگشود . و خشم وى با افشين خيذر پسر كاوس اشروسنى بسال دويست و بيست و پنجم بود . معتصم روز پنجشنبه يازده روز مانده از ماه ربيع الاول سال دويست و بيست و هفتم در چهل و شش سال و ده ماهگى بمرد و خلافتش هشت سال و هشتماه و دو روز بود . وى سرخ موى و سپيد گونه آميخته بسرخ ، نكو اندام و نكوچهره و چهار - شانه و سينه فراخ و قوى بنيه بود باريش دراز سياه به نيروى بدن و دليرى و شجاعت و نيكى شرف چنان بود كه هيچكس با او همسنگ نتوانست شد . غلامان ترك خويش را بر دوستان قديم و اخلاصمندان پدرانش ترجيح ميداد . او را خليفه « هشتى » گفتند كه هشتم خليفهء بنى عباس بود . تولدش بسال